یاد بزرگان/ زنده‌یاد "سید شمس‌الدین سیدعباسی" آقای فیتیله‌پیچ جهان

زنده‌یاد "سید شمس‌الدین سیدعباسی" دارنده برنز المپیک 1968 مکزیکوسیتی به نسل کشتی‌گیرانی تعلق داشت که سخت‌کوشانه به کشتی می‌پرداختند. او عاشق کشتی بود و فنون را به زیبایی و با شگرد خاص اجرا می‌کرد. سیدعباسی را آقای فیتیله‌پیچ جهان می‌نامند.

به گزارش پایگاه خبری صندوق حمایت از قهرمانان و پیشکسوتان ورزش کشور، "سید شمس‌الدین سیدعباسی" در شانزدهم بهمن سال 1322 در شمیران به دنیا آمد. دوران کودکی او در قلهک گذشت. در همان محله به مدرسه ابتدایی رفت و دوران متوسطه را نیز همان جا به پایان رسانید. سال ۱۳۴۰ به اخذ دیپلم طبیعی نائل شد.

وی در ابتدا فوتبال بازی می‌کرد؛ اما یک اتفاق او را به سوی کشتی کشاند. مسابقات جهانی کشتی 1338 در تهران نقطه عطف زندگی ورزشی‌اش بود. شانزده سالگی او با هیجان و شور برگزاری این مسابقات مصادف شد. در رادیو و مجله‌های ورزشی، همه جا صحبت از این مسابقات و قهرمانانی بزرگی چون تختی، حبیبی، خجسته‌پور، زندی و ... بود. شمس‌الدین تصمیم گرفته بود به دیدن این مسابقات برود و خود را به محل مسابقه برساند و شاهد کشتی‌های تختی و حبیبی، قهرمانان المپیک و سایر قهرمانان ملی باشد؛ اما پولی برای خرید بلیت ورزشگاه نداشت و مسابقات را از رادیو دنبال می‌کرد. علاقه جدی شمس‌الدین به کشتی از همان موقع شروع و مصمم شد این رشته را ادامه دهد. او تمرینات ورزشی را در باشگاه مهمات‌سازی شمیرانات با ورزش باستانی آغاز کرد. در همان باشگاه الفبای کشتی را از کیومرث ابوالملوکی آموخت همان مربی‌ای که به استعداد ذاتی او پی برده بود. از آنجا به باشگاه علمدار و سپس به تاج رفت و با مربیگری ناصر گیوه‌چی به پیشرفت خود ادامه داد. سال ۱۳۴۰ شمس‌الدین در مسابقات آموزشگاه‌های تهران در وزن ۵۲ کیلوگرم شرکت کرد و به مقام دوم رسید.  او در سال ۱۳۴۳ در مسابقات قهرمانی کشور که در تهران برگزار می‌شد در وزن ۵۷ کیلوگرم کشتی گرفت اما کسی فکر نمی‌کرد شانسی برای کسب مدال داشته باشد و در عین ناباوری تا پای فینال بالا آمد و در فینال مغلوب محمدحسین بهرامی کشتی‌گیر همدان شد و مقام دوم کشور را کسب کرد. در سال ۱۳۴۴ نیز بعد از ابوطالب طالبی که کشتی‌گیر آماده و فنی بود به مقام دوم کشور رسید و باعث شد که کادر فنی او را به اردو دعوت نمایند.

در مهرماه سال ۱۳۴۴ تیم شوروی برای انجام مسابقه دوستانه وارد ایران شد آیدین ابراهیم‌اف که قهرمان جهان و دارنده مدال برنز المپیک بود در وزن او یعنی ۵۷ کیلوگرم کشتی می‌گرفت شمس‌الدین از این اتفاق بسیار خوشحال بود چون مدت‌ها دنبال چنین فرصتی می‌گشت تا خود را بیازماید. در اردوی ایران هیچ‌کس فکر نمی‌کرد که او پیروز شود و همه می‌گفتند همین که سیدعباسی ضربه نشود هنر کرده است. اما او آن مسابقه را در حضور تعداد زیادی تماشاگر مشتاق با ضربه فنی برد و با این برد خود را سر زبان‌ها انداخت.

وی برای نخستین بار در سال 1967 در مسابقه‌های قهرمانی جهان که در دهلی‌نو برگزار شد، شرکت نمود و کشتی‌های خوبی گرفت. از سال 1967 تا 1972 به مدت شش سال عضو ثابت تیم ملی بود و در وزن 62 و 63 کیلوگرم به مدال‌های ارزشمندی دست یافت. سید عباسی در بازی‌های المپیک 1968 مکزیکوسیتی برنده مدال برنز شد.

سیدعباسی اولین کشتی خود را در المپیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی مقابل بابی داگلاس از آمریکا برگزار کرد و از سد او گذشت. داگلاس بعدها در دهه ۸۰ میلادی سرمربی موفقی برای تیم ملی کشتی آزاد آمریکا شد. سیدعباسی سپس یورگن لوکساک از آلمان شرقی را نیم پوئنه کرد که مطابق مقررات آن زمان به معنای برتری با امتیاز عالی بود. در کشتی بعدی با ضربه فنی مقابل یوزف انگل از چسلواکی به پیروزی رسید. در شب چهارم رقابت ها به مصاف رقیبی سرسخت از شوروی رفت. یلکان تدیف که سال پیش از آن نقره جهان را گرفته بود، مقابل سیدعباسی تن به شکست داد. کشتی گیر نیرومند شمیرانی همان روز کاریپیدیس از یونان را در مدت زمان جالب توجه یک دقیقه و ۳۹ ثانیه ضربه فنی کرد. در شب چهارم رقابت ها که بیستم اکتبر سال ۱۹۶۸ بود، برای سومین بار روی تشک رفت تا ششمین کشتی‌اش در المپیک را برگزار کند. انیو تودوروف از بلغارستان فقط سه ماه قبل در یوگسلاوی با برتری فاحش نسبت به رقبا روی سکوی نخست ایستاده بود. پس عجیب نبود که مبارزه سیدعباسی و او گره بخورد. نتیجه نهایی این دیدار، تساوی بین دو مدعی کسب عنوان قهرمانی بود. تودوروف سپس با ماساکی کانه­کو از ژاپن هم مساوی شد. حالا مدال طلای سیدعباسی در گروی برتری او مقابل رقیب ژاپنی بود. کانه­کو با دو طلای متوالی جهان به مکزیکوسیتی آمده بود. گوینده ورزشگاه سنترال، نام دو کشتی گیر را خواند تا برای آخرین کشتی وزن ۶۳ کیلوگرم به روی تشک بیایند. روند مبارزه و نتیجه مسابقه یکطرفه بود. کشتی گیر سریع و فنی ژاپنی با نتیجه ۱۲-۴ مقابل سیدعباسی پیروز شد تا مدال طلا را نصیب خود کند. نقره به تودوروف رسید و سیدعباسی هم روی سکوی سوم ایستاد.

سال بعد از المپیک سیدعباسی در مسابقات جهانی 1969 ماردل پلاتا توانست یک مدال نقره ارزشمند در وزن 62 کیلو کسب نماید. سال 1970 و در جریان مسابقات جهانی ادمونتون موفق شد در وزن 62 کیلو گرم با اجرای کلکسیونی از فنون کشتی به مدال طلا و مقام قهرمانی جهان دست یابد.

سیدعباسی در مسابقات جهانی 1971 صوفیه هم در این وزن یک مدال نقره دیگر کسب نمود تا جمع مدال‌های جهانی خود را به عدد سه برساند. در بازیهای المپیک مونیخ او در مکان پنجم ایستاد. سید عباسی در بازیهای آسیایی 1970 بانکوک با غلبه بر کیو شی آبه از ژاپن و کیم مونگ کی می از کره جنوبی به مدال طلای وزن 62 کیلو گرم رسید. در دهه 1990 با شرکت در مسابقات جهانی پیشکسوتان موفق شد چندین مدال طلای دیگر به کارنامه درخشان خود بیفزاید.

آقای فیتیله پیچ جهان

سیدعباسی مبدع فن فتیله پیچ بود و به آقا و استاد فتیله پیچ جهان شهرت داشت. سیدعباسی فتیله را با دست راستش دور مچ پاهای حریف می بست. اگر سرپا ایستاده بود، موقع اجرای فن با پاهایش از روی کمر حریف می پرید، اگر نشسته اجرا می کرد هم دست چپ را دور مچ دست راست قلاب می‌کرد و فن فتیله را اجرا می‌کرد.مرحوم سیدعباسی در این خصوص گفته:"شب و روز من با کشتی می‌گذشت حتی وقتی می‌خوابیدم خواب کشتی می‌دیدم. شاید باور نکنید اما من فن فیتیله‌پیچ را در خواب یاد گرفتم. آن وقت ها هر حریف را خاک می کردم، نمی دانستم چه کار باید بکنم و دنبال راهی می‌گشتم تا فنی اختصاصی را اجرا کنم. آن شب در خواب به من  یاد دادند که پاها را چگونه قفل کنم و بتابانم وقتی بیدار شدم این فن را روی برادرم اجرا کردم و دیدم چقدر راحت پل می‌رود. فردا که به تمرین رفتم به نبی خان سروری گفتم فن جدیدی یاد گرفته‌ام، اما هر چه پرسید از کی و کجا چیزی نگفتم، چون می‌دانستم باور نمی کند، اما وقتی فن را روی خود او که آن زمان ۹۰ کیلوگرم وزن داشت اجرا کردم خوشش آمد و مرا نزد استاد بلور برد و او اسم این فن را فیتیله‌پیچ عنوان نمود.نمی دانم شاید قبل از من هم کسانی این فن را اجرا کردند؛ اما من این فن را از هیچ کس یاد نگرفتم و تا آن موقع ندیده بودم. من یک نشان طلا و دو نقره جهان و یک برنز المپیک و هشت نشان مسابقات پیشکسوتان را با همین فن فیتیله پیچ و سگک دوبل به دست آوردم."

در اواسط سال ۱۳۸۲ شمس الدین سید عباسی گرفتار بیماری سرطان شد و مدت نه چندان طولانی به مداوا پرداخت. گرچه معالجات تا اندازه‌ای همه را امیدوار کرد ولی اجل به او مهلت نداد و عاقبت در 26 اسفند ۱۳۸۲ از دنیا رفت.

روحش شاد و نامش گرامی.

 

عناوین و افتخارات :

المپیک

بازی‌های المپیک 1968 مکزیکوسیتی، مکزیک   نشان برنز(دسته 63 کیلوگرم)

1972 بازی‌های المپیک مونیخ، آلمان  نفر پنجم(دسته 62 کیلوگرم)

مسابقات جهانی

1967 دهلی‌نو، هندوستان  نشانی کسب نکرد

1969ماردل پلاتا، آرژانتین  نشان نقره(دسته 62 کیلوگرم)

1970 ادمونتون،‌کانادا  نشان طلا(دسته 62 کیلوگرم)

1971 صوفیه، بلغارستان نشان نقره (دسته 62 کیلوگرم)

بازی‌های آسیایی

1970 بانکوک، تایلند  نشان طلا (دسته 62 کیلوگرم)

جام کشوری

1348 تهران نشان طلا(دسته 62 کیلوگرم)

1349 تهران نشان طلا (دسته 62 کیلوگرم)

جام تاتراس(زاکوپان-لهستان)

1969 زاکوپان نشان نقره (دسته 62 کیلوگرم)