در المپیک 1960 رم، زندهیاد " اسماعیل علمخواه" به شایستگی توانست یک مدال مهم را برای وزنهبرداری ایران به ارمغان بیاورد. برنز او، تنها مدال این رشته در کنار مدالهای کشتی بود که نام او را برای همیشه در تالار افتخارات قهرمانان تاریخ ورزش ایران قرار داد. علمخواه از جمله ورزشکارانی بود که خیلی زود به عضویت تیم ملی درآمده بود و در اوج جوانی توانست نشان المپیک را از آن خود کند. او در المپیک رم در کنار بزرگانی چون غلامرضا تختی، محمدابراهیم سیفپور و محمد پذیرایی تنها مدالآوران کاروان ایران بودند.
به گزارش پایگاه خبری صندوق حمایت از قهرمانان و پیشکسوتان ورزش کشور، زندهیاد علمخواه متولد دیماه 1315 در رشت بود شهری که زادگاه دیگر نابغه وزنهبرداری کشور محمود نامجوی نیز میباشد. اسماعیل در کودکی و پس از مرگ پدر و مادرش به تهران آمد تا همراه خواهرش زندگی کند. او که دوران کودکی خود را در محلههای جنوب تهران گذراند و نام و آوازه بسیاری از قهرمانان را در همان کوچه و خیابانها محلهشان شنیده بود خیلی زود به ورزش علاقمند شد. وقتی دبیرستانی بود به باشگاه فردوسی که یکی از باشگاههای قهرمانپرور بود، رفت تا بدنسازی و پرورشاندام کار کند؛ اما خیلی نگذشت که به سمت وزنهبرداری هدایت شد رشتهای که قهرمانانی چون نظیر سنبلی، مصطفی واعظ تهرانی، برومند، تهرانیعامی، رزاقی را از همان باشگاه به وزنهبرداری کشور معرفی کرده بود.
علمخواه در 21 سالگی برای اولین بار حضور در میدانهای بینالمللی را تجربه کرد و بعنوان یکی از اعضای تیم ملی وزنهبرداری ایران به بازیهای آسیایی توکیو 1958 رفت. در آن رقابتها علمخواه مدال نقره را بر گردن آویخت. در این بازیها محمدحسن رهنوردی، جلال منصوری و فیروز پژهان مدال طلا، محمود نامجو، علی صفاسنبلی و ابراهیم پیروی مدال نقره و هنریک تمرز مدال برنز کسب کردند تا کارنامه پرباری برای وزنهبرداری ایران رقم بخورد.
علمخواه سال بعد در مسابقات جهانی 1959 عنوانی بهتر از چهارمی پیدا نکرد. دلیل ناکامی وی افزایش وزن و رفتن به دسته 56 کیلوگرم بود و علت دیگرش حضور پرقدرت نمایندگان اروپای شرقی بود که در آن دوران وزنهبرداری را در سیطره خود داشتند؛ اما این آوردگاه فرصت مناسبی برای کسب تجربه علمخواه در این دسته بود طوریکه در مسابقات انتخابی تیم ملی برای المپیک رم با اقتدار در سکوی نخست ایستاد.
اسماعیل 23 ساله در المپیک رم درخشش خوبی داشت و تنها نماینده وزنهبرداری ایران بود که صاحب مدال شد. او در این مسابقات با چارلز وینسی از ایالات متحده و یوشینو به میاکی نابعه وزنهبرداری ژاپن رقابتی دیدنی داشت. علمخواه در حرکت پرس با 97/5 کیلوگرم به کار خود پایان داد تا با میاکی برابر باشد؛ اما در حرکت یک ضرب نتوانست بیش از 100 کیلوگرم را ثبت کند.
در حرکت 2 ضرب علمخواه با 132/5 کیلوگرم به کار خود پایان داد تا با مجموع 330 کیلوگرم به مدال برنز المپیک دست یابد و همچنین رکورد محمود نامجوی در حرکت 2 ضرب را بهبود بخشد.
عمر ورزشی علمخواه چندان طولانی نبود و خیلی زود با دنیای قهرمانی خداحافظی کرد و به جرگه داوران پیوست؛ او از هر فرصتی برای انتقال و آموزش تجربیات خود به جوانترها استفاده میکرد. علمخواه برای آموزش علاقمندان وزنهبرداری مدتی در شهرکرد، به آموزش نوجوانان و جوانان این خطه پرداخت.
این قهرمان ارزنده متولد نهم دیماه 1315 بود و در بهمن ماه 1367 در سن 52 سالگی بر اثر سکته قلبی دار فانی را وداع گفت.
یاد و نامش گرامی.
عناوین و افتخارات
بازیهای المپیک
1960 رم، ایتالیا نشان برنز (دسته 56 کیلوگرم )
مسابقات جهانی
1959 ورشو، شوروی رتبه چهارم (دسته 56 کیلوگرم)
1961 وین، اتریش رتبه پنجم (دسته پروزن)
1962 بوداپست، مجارستان رتبه پنجم (دسته پروزن)
مسابقات قهرمانی ایران
1338 گرگان نشان طلا (دسته خروس وزن)
بازیهای آسیایی
1958 توکیو، ژاپن نشان نقره (دسته 52 کیلوگرم)
مسابقات بینالمللی
علمخواه در مسابقههای جام مسکو و قائد اعظم پاکستان نیز به موفقیتهای چشمگیری نایل شد و حد نصابهای ایران را بارها ترقی داد.